કેરળ હાઈકોર્ટની 75મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે આયોજિત સમારોહમાં ઉદ્ઘાટન ભાષણ આપતા CJI સૂર્ય કાંતે જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં બંધારણીય ન્યાય નવી દિલ્હીથી શરૂ થતો નથી અને સમાપ્ત થતો નથી. તેની તાકાત દેશભરમાં ફેલાયેલી 25 હાઈકોર્ટના મજબૂત નેટવર્કમાં રહેલી છે.

ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) સૂર્ય કાંતે કહ્યું કે આપણે ન્યાય આપવાની પ્રક્રિયામાં સુધારો કરી શકાય છે કે કેમ તે વિચારવાની જરૂર છે. આનું કારણ એ છે કે હવે મોટી સંખ્યામાં લોકો હાઈકોર્ટમાં પડતર કેસોની ઝડપી અથવા તાત્કાલિક સુનાવણી માટે સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કરી રહ્યા છે. CJI સૂર્ય કાંતે કહ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે હંમેશા ઉચ્ચ અદાલતોની સ્વતંત્રતાનો આદર કર્યો છે, જેમાં ન્યાયાધીશોને કેસોની સુનાવણી કરવાની જવાબદારી સોંપવાનો તેમનો અધિકાર સામેલ છે. જો કે, ઝડપી સુનાવણી માટે સુપ્રીમ કોર્ટને વારંવાર કરવામાં આવતી અપીલો એ વિચારવાની જરૂરિયાત ઉભી કરે છે કે શું આપણી ન્યાયિક પ્રક્રિયાને ઝડપી અને લોકો પ્રત્યે વધુ જવાબદાર બનાવી શકાય છે. 

તેમણે કહ્યું, “આપણે પોતાને કેટલાક પ્રશ્નો પૂછવા જોઈએ. શું આપણે તાત્કાલિક કેસોને વધુ સારી રીતે ઓળખી શકીએ છીએ? શું કેસ શેડ્યૂલ કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક બનાવી શકાય છે જેથી લોકોને અગાઉથી ખબર પડે કે તેમના કેસની સુનાવણી ક્યારે થશે? શું એવા કેસોને પ્રાથમિકતા આપવા માટે ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી શકાય છે જ્યાં વિલંબ વ્યક્તિને ભરપાઈ ન થઈ શકે તેવું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે?”

તેમણે આગળ પૂછ્યું, “શું આપણે ખાતરી કરી શકીએ કે વ્યક્તિને સમયસર ન્યાય મેળવવા માટે દિલ્હી જવાની ક્ષમતા પર આધાર રાખવો ન પડે?” કેરળ હાઈકોર્ટની 75મી વર્ષગાંઠ નિમિત્તે આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં ઉદ્ઘાટન ભાષણ આપતાં CJI સૂર્ય કાંતે આ ટિપ્પણીઓ કરી હતી.

બંધારણીય ન્યાય નવી દિલ્હીથી શરૂ અને સમાપ્ત થતો નથી – CJI

તેમણે કહ્યું કે ભારતમાં બંધારણીય ન્યાય નવી દિલ્હીથી શરૂ અને સમાપ્ત થતો નથી. તેની તાકાત દેશભરમાં ફેલાયેલી 25 હાઈકોર્ટના મજબૂત નેટવર્કમાં રહેલી છે. આ બધી હાઈકોર્ટોને લોકોના અધિકારોનું રક્ષણ અને કાયદાનું શાસન જાળવવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું કે હાઈકોર્ટો સામાન્ય લોકોની રોજિંદા સમસ્યાઓ સાથે સીધી રીતે જોડાયેલી છે. તેઓ સ્થાનિક ફરિયાદોની ભાષા સમજે છે. તેઓ વિવિધ પ્રદેશોમાં લોકોની પરિસ્થિતિઓને સમજે છે અને તેમના પર સરકારી નિર્ણયોની અસરને પણ સમજે છે.

CJIએ કહ્યું કે બંધારણની કલમ 226 હેઠળ, હાઈકોર્ટો પાસે વ્યાપક સત્તાઓ છે. આ સત્તાઓ હેઠળ, તેઓ કાયદા, સરકારી નિયમો, વહીવટી નિર્ણયો અને પરસ્પર કરારોથી સંબંધિત વિવિધ વિવાદોમાં લોકોને યોગ્ય રાહત આપી શકે છે. તેમણે કહ્યું કે હાઈકોર્ટો માટે સમયસર વચગાળાની રાહત પૂરી પાડવી પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. વચગાળાની રાહત એટલે કેસનો અંતિમ નિર્ણય આવે તે પહેલાં વ્યક્તિને કામચલાઉ રાહત આપવી.

CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું, “કેટલીકવાર ન્યાય અને અન્યાય વચ્ચેનો તફાવત અંતિમ નિર્ણયમાં નથી, પરંતુ કોર્ટે જ્યારે સૌથી વધુ જરૂર હતી ત્યારે હસ્તક્ષેપ કર્યો હતો કે કેમ તેમાં રહેલો છે. કેરળ હાઈકોર્ટના 70 વર્ષના ઇતિહાસનો ઉલ્લેખ કરતા, CJI સૂર્યકાંતે કહ્યું કે કેરળ હાઈકોર્ટ અને કેરળ રાજ્ય બંનેની સ્થાપના 1956 માં થઈ હતી. છેલ્લા 70 વર્ષોમાં તેમની યાત્રાઓ ખૂબ જ ગહન રીતે જોડાયેલી રહી છે. તેમણે ઉમેર્યું કે કેરળ હાઈકોર્ટે રાજ્યના બંધારણીય વિકાસમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે.

આ પણ વાંચો: લો બોલો… શું ખરેખર કોંગ્રેસે AI ફોટો કર્યો પોસ્ટ! કિરેન રિજિજુએ રેલી પર કહ્યું- ‘નકલી ફોટો પણ બનાવી ન શક્યા’