Correct the Map: સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભા દ્વારા “નકશાને સુધારો” ઠરાવ અપનાવવામાં આવ્યા બાદ ભારતે પોતાનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું છે. વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે જ્યારે ભારત “સમાન-ક્ષેત્ર નકશા પ્રક્ષેપણ” ના મૂળભૂત સિદ્ધાંતને સમર્થન આપે છે, ત્યારે આનો અર્થ કોઈ ચોક્કસ વિશ્વ નકશા અથવા પ્રક્ષેપણનું સમર્થન નથી.

4 સપ્ટેમ્બરના રોજ, સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ “નકશાને સુધારો: વૈશ્વિક નકશા પ્રતિનિધિત્વનું પુનઃસંતુલન અને વિશ્વના પ્રદેશો, ખાસ કરીને આફ્રિકાના સમાન પ્રતિનિધિત્વને પ્રોત્સાહન આપવું” શીર્ષક ધરાવતો ઠરાવ પસાર કર્યો. તેનો ઉદ્દેશ્ય એવા નકશાના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે જે વિવિધ ખંડોના પ્રમાણસર સપાટી વિસ્તારોને વધુ સચોટ રીતે પ્રતિબિંબિત કરે. ભારતે ઠરાવની તરફેણમાં મતદાન કર્યું. તેને 164 દેશોનો ટેકો મળ્યો, જ્યારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે તેની વિરુદ્ધ મતદાન કર્યું, અને છ દેશોએ ગેરહાજર રહ્યા.

UNએ નવો નકશો સ્વીકાર્યો

ઠરાવ પછી ઘણા અહેવાલો સૂચવે છે કે સંયુક્ત રાષ્ટ્રએ પરંપરાગત Mercator projectionની જગ્યા નવા Equal Earth map સ્વીકાર કરી લીધો છે. જો કે, ભારતે સ્પષ્ટતા કરી કે ઠરાવ કોઈ ચોક્કસ નકશા અથવા projection સમર્થન આપતો નથી.

વિદેશ મંત્રાલય (MEA) ના પ્રવક્તા રણધીર જયસ્વાલે જણાવ્યું હતું કે, તેના “explanation of vote” માં ભારતે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે ઠરાવનો હેતુ “equal-area cartographic representation” ને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે. ભારત કોઈ ચોક્કસ map, projection या national boundariesના ચોક્કસ depiction ને સમર્થન આપી રહ્યું નથી.

કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો પર ભારતનું વલણ શું હતું?

MEA એ ભારતની સાર્વભૌમત્વ અને પ્રાદેશિક અખંડિતતા અંગે પણ પોતાનું વલણ પુનરાવર્તિત કર્યું. મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે ભારતના સાર્વભૌમ પ્રદેશ – જેમાં જમ્મુ અને કાશ્મીર અને લદ્દાખના કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોનો સમાવેશ થાય છે. ભારતના સત્તાવાર નકશા અનુસાર દર્શાવવો જોઈએ. ભારતે કોઈપણ અચોક્કસ અથવા misleading depictionને અસ્વીકાર્ય માન્યું છે.

જોકે, Mercator projectionમાં વિષુવવૃત્તથી દૂર સ્થિત પ્રદેશો તેમના વાસ્તવિક સપાટી ક્ષેત્ર કરતા નોંધપાત્ર રીતે મોટા દેખાય છે. તેનાથી વિપરીત સમાન-ક્ષેત્ર અંદાજોનો હેતુ ભૂમિના વાસ્તવિક સંબંધિત સપાટી ક્ષેત્રને વધુ સચોટ રીતે રજૂ કરવાનો છે. આ મુદ્દો “Correct the Map” અભિયાનના કેન્દ્રમાં રહેલો છે. જો કે, map projection બદલવાથી દેશની આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદોમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાનો આ ઠરાવ રાજકીય સીમાઓ, disputed territories અથવા સ્થળના નામો અંગે કોઈ નિર્ણય લેતો નથી. ભારતનું તાજેતરનું નિવેદન આ ભેદને સ્પષ્ટ કરે છે.

બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, ભારતનું વલણ સ્પષ્ટ છે: તે વિશ્વના નકશા પર ભૌગોલિક વિસ્તારોને વધુ સચોટ રીતે દર્શાવવાના પ્રયાસોને સમર્થન આપે છે, પરંતુ ભારતની સાર્વભૌમ સીમાઓ – ખાસ કરીને જમ્મુ અને કાશ્મીર અને લદ્દાખના સત્તાવાર depiction અંગે કોઈ સમાધાન નથી.

આ પણ વાંચો: Jauhar Row: જૌહર કાયરતા નથી… બાબા બાગેશ્વરે સ્વરા ભાસ્કરને લીધી આડેહાથ