વૈશ્વિક મોનેટરી સિક્યોરિટી ગવર્નન્સ, કૉર્પોરેટ સાયબર સિક્યોરિટી આર્કીટેક્ચર, સેન્ટ્રલ ટેલિકોમ ગવર્નન્સ અને નેશનલ આઈટી ડિવાઇસ વિજિલન્સ નેટવર્કના મોરચેથી દેશની રાજધાની દિલ્હી અને આસપાસના ગ્રે માર્કેટ ક્ષેત્રમાંથી અત્યાર સુધીના સૌથી ભયાનક સાયબર અને ક્રાઈમ ન્યૂઝ સામે આવ્યા છે. દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં રસ્તા પરથી આંચકી લેવાયેલા કે ચોરી થયેલા સ્માર્ટફોન્સ માત્ર સાદા ગુનાનો ભાગ નથી રહ્યા, પરંતુ એક સંગઠિત શેડો ઇકોનોમી (Shadow Economy) હેઠળ કાળા બજાર માટે હાઈ-માર્જિન એસેટ્સ બની ગયા છે.
Business Today+ 1
૧૦ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૬ ના રોજ ‘ટાઇમ્સ ઓફ ઇન્ડિયા’ (TOI) ના વિશિષ્ટ તપાસ અહેવાલ અને કેન્દ્રીય ટેલિકોમ ઓડિટ મોનિટરિંગ અનુસાર, ચોરીના સ્માર્ટફોન્સને છૂટા પાડીને તેના સ્પેરપાર્ટ્સ બેકએન્ડ ગ્રે માર્કેટમાં વેચીને કરોડો રૂપિયાનું વિરાટ કૌભાંડ આચરવામાં આવી રહ્યું છે.
Business Today
ઓપરેશનલ ગ્રે માર્કેટ લોગ્સ: પાર્ટ્સ પ્રાઇસિંગ, CEIR બ્લોકિંગ અને નેપાળ-બાંગ્લાદેશ સ્મગલિંગ ગ્રીડ
કેન્દ્રીય ટેલિકોમ વિભાગ (DoT) અને દિલ્હી પોલીસના સત્તાવાર મોનિટરિંગ ડેટાબેઝ મુજબ ઈન્ફોર્મેશન ગ્રીડનું બેકએન્ડ લોજિક નીચે પ્રમાણે કન્ફિગ્યુર થયું છે:
Business Today
- પ્રાથમિક ચોરથી મધ્યસ્થી સુધીની લિંક: રસ્તા પર સ્નેચિંગ કરનારા ચોરોને મિડ-રેન્જ ફોન માટે રૂ. ૧,૫૦૦ અને હાઈ-એન્ડ પ્રીમિયમ સ્માર્ટફોન માટે માત્ર રૂ. ૫,૦૦૦ મળે છે. ત્યારબાદ મધ્યસ્થીઓ અને રિસીવરો આ ફોન્સને બલ્કમાં ખરીદીને મોંઘા ભાવે આગળ સપ્લાય કરે છે.
- છૂટા પાર્ટ્સની કાળા બજારમાં તોતિંગ કિંમતો: ફોન ચોરાયા બાદ તેનું CEIR સિસ્ટમથી IMEI બ્લોકિંગ થતાં જ તેને ડીસ્મેન્ટલ (ભાગો છૂટા) કરી દેવાય છે. જેમાં ઓરિજિનલ ડિસ્પ્લે/સ્ક્રીન રૂ. ૧,૦૦૦ થી રૂ. ૧૫,૦૦૦, મધરબોર્ડ રૂ. ૧,૦૦૦ થી રૂ. ૧૫,૦૦૦, કેમેરા મોડ્યુલ રૂ. ૫૦૦ થી રૂ. ૫,૦૦૦ અને બેટરી રૂ. ૭૦૦ થી રૂ. ૬,૦૦૦ સુધી વેચાય છે.
- ક્રોસ-બોર્ડર તસ્કરી (Cross-Border Trafficking): દિલ્હી અને એનસીઆરથી ચોરાયેલા ઉચ્ચ કિંમતના સ્માર્ટફોન્સ બિહાર થઈને નેપાળ અને બાંગ્લાદેશમાં બસ કે એર ટ્રાન્સપોર્ટ મારફતે સ્મગલ કરવામાં આવે છે, જ્યાં ભારતીય નેટવર્ક બ્લોકિંગની કોઈ અસર થતી નથી.
- ZIPNET અને CEIR ની કામગીરી: ZIPNET ડેટા દર્શાવે છે કે ૨૦૨૩ માં ૩.૯ લાખ ફોન ચોરાયા હતા, જે ૨૦૨૬ માં ઘટીને ૧.૫ લાખ થયા છે. કેન્દ્રીય ‘સેન્ટ્રલ ઇક્વિપમેન્ટ આઇડેન્ટિટી રજિસ્ટર’ (CEIR) પોર્ટલ દ્વારા નવો સિમકાર્ડ નાખતાં જ લોકેશન એલર્ટ જનરેટ થાય છે, જેનાથી દિલ્હી પોલીસે ૨૦૨૬ માં ૭૪% નો રિકવરી રેટ હાંસલ કર્યો છે.
આઈટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, CEIR IMEI એપીઆઈ (API) અને સાયબર ગવર્નન્સ (Expert View)
એક એડવાન્સ્ડ આઈટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર આધુનિકીકરણ નિષ્ણાત, સિક્યોર એન્ટરપ્રાઇઝ આર્કિટેક્ટ અને ન્યૂઝ પોર્ટલ ઓનર તરીકે, આજના આધુનિક સ્માર્ટ ટેલિકોમ ગવર્નન્સ અને આઈડી બ્લોકિંગ યુગમાં CEIR સિંક્રોનાઇઝેશન, ટેલિકોમ સ્વિચ ડેટાબેઝ અને જીએસએમ રજિસ્ટ્રી પ્યોરલી ઓટોમેટેડ આઈટી સર્વર્સ અને એડવાન્સ્ડ સિક્યોર ક્લાઉડ નેટવર્ક પર ઓપરેટ થાય છે. ટેલિકોમ મિનિસ્ટ્રી સર્વર્સ, સ્ટેટ પોલીસ ગ્રીડ અને ક્લાઉડ આઈડેન્ટિટી કંટ્રોલને માઇક્રો-સેકન્ડ્સમાં સિંક કરવા માટે બેકએન્ડ પર High-Throughput Telecom Identity Telemetry & Real-time CEIR Tracking Analytics APIs ઇમ્પ્લીમેન્ટ કરવામાં આવે છે. આવા મેગા રાષ્ટ્રીય અને સાયબર કૌભાંડના બ્રેકિંગ ન્યૂઝ વખતે જ્યારે લાખો નાગરિકો, આઈટી પ્રોફેસનલ્સ, સોફ્ટવેર ડેવલપર્સ અને યુઝર્સ આપણી સાઇટ પર લાઈવ અપડેટ્સ ચેક કરવા લોગિન કરે, ત્યારે સર્વર લેગ કે ટ્રાફિક ક્રેશ અટકાવવા અને કંટ્રોલ રૂમ લોગ્સને સાયબર થ્રેટ્સથી પ્રોટેક્ટેડ રાખવા માટે હોમલેન્ડ ક્લાઉડ નેટવર્ક પર Zero-Trust Network Access (ZTNA) અને પ્રિવેન્ટિવ ક્લાઉડ સિક્યોરિટી સેગમેન્ટેશન આર્કિટેક્ચર ઇમ્પ્લીમેન્ટ કરવું સર્વોચ્ચ પાયાનો આસ્પેક્ટ છે.
દિલ્હીના સ્માર્ટફોન ચોરીના રેકેટ અને ગ્રે માર્કેટ પાર્ટ્સ સપ્લાય કૌભાંડના ખુલાસા બાદ, આગામી દિવસોમાં કેન્દ્રીય આઈટી અને ગૃહ મંત્રાલય દ્વારા કઈ નવી સિક્યોર ડિજિટલ ડિવાઇસ-ટ્રેકિંગ બ્લુપ્રિન્ટ લાઈવ જારી કરાય છે, તેના પર સમગ્ર દેશના મોબાઈલ વપરાશકર્તાઓની નજર ટકેલી રહેશે.
તમે લડાખને બંધારણની છઠ્ઠી અનુસૂચિ હેઠળ વિશેષ દરજ્જો આપવાની માંગ અને સોનમ વાંગચુકના આંદોલન વચ્ચે સુપ્રીમ કોર્ટમાં યોજાનારી મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી વિશેના ખાસ રાષ્ટ્રીય સમાચાર વાંચવા માટે આપણી ઓફિશિયલી ઓપ્ટિમાઇઝ્ડ સિક્યોર્ડ સેન્ટ્રલ લિંક પર ક્લિક કરી શકો છો:
(રિપોર્ટિંગ: નેશનલ સાયબર સેફ્ટી એન્ડ ટેલિકોમ વિજિલન્સ બ્યુરો – નવી દિલ્હી; ગુજરાતી રૂપાંતરણ: ધર્મેશ પ્રજાપતિ)
કનેક્ટ વિથ ધર્મેશ પ્રજાપતિ +91 7359585035 Call / WhatsApp
Website: ambeinfotech.com
Read more on newsforyou.live