મેટ્રો સિટીમાં ઘણા લોકો નોકરી સિવાય અન્ય કામમાંથી પૈસા કમાવવા ઇચ્છતા હોય છે,  સ્વિગી અને ઝોમેટો જેવી કંપનીઓમાં ઘણા લોકો ફુલ ટાઈમ અથવા પાર્ટ ટાઈમ ડિલિવરી પાર્ટનર તરીકે કામ કરી કમાણીનો સ્ત્રોત ઉભો કરી દેતા હોય છે. જો કે દરેક કંપની અને પ્લેટફોર્મના પોતાના નિયમો હોય છે. 

મેટ્રો શહેરોમાં રહેતા હોવ તો તમે જોયું હશે કે તમારી આસપાસ હંમેશા ક્યાંક ને ક્યાંક ડિલિવરી પાર્ટનર જોવા મળે છે. કોઈ સાઇકલથી, કોઈ બાઇકથી તો કોઈ સ્કૂટીથી ફૂડ કે પાર્સલની ડિલિવરી કરતું હંમેશા જોવા મળે છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી ભારતમાં ગિગ ઇકોનોમી અને ક્વિક કોમર્સનો વ્યાપ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. પોતાની પાસે વાહન અને સ્માર્ટફોન ધરાવતી વ્યક્તિ સ્વિગી અને ઝેપ્ટો જેવા પ્લેટફોર્મ સાથે ડિલિવરી પાર્ટનર તરીકે જોડાઈને પોતાની અનુકૂળતા પ્રમાણેના કલાકોમાં કમાણી કરી શકે છે.

કયા નિયમોનું પાલન ફરજિયાત છે? 

ઓન-બોર્ડિંગ ફી, સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ અને કિટ ચાર્જને લઈને કંપનીઓના પોતાના નિયમો હોય છે. ડિલિવરી પાર્ટનર બનવા માટે ફી લાગુ થઈ શકે છે, પરંતુ ઓન-બોર્ડિંગ અથવા કિટ માટે શરૂઆતમાં પોતાની પાસેથી રોકડ અથવા અગાઉથી ઓનલાઈન પેમેન્ટ કરવું પડતું નથી. કંપનીઓ આ ચાર્જ કામ શરૂ થયા પછી મળતી કમાણીમાંથી એક અથવા વધુ હપ્તામાં કાપી લે છે.

ઘણી જગ્યાએ રજિસ્ટ્રેશનની પ્રક્રિયા ડિજિટલ અને સરળ હોય છે. જોકે પાર્ટનર બન્યા બાદ ઓન-બોર્ડિંગ સહાય અને તાલીમ માટે કંપની દ્વારા ફી લેવામાં આવી શકે છે.

જોડાવાની ફી કેટલી હોય છે?

સ્વિગી ઇન્સ્ટામાર્ટ પર ઓન-બોર્ડિંગ ફી આશરે ₹1500ની આસપાસ હોય છે. જોકે આ રકમ અલગ-અલગ શહેર પ્રમાણે બદલાઈ શકે છે. ઝેપ્ટો જેવા પ્લેટફોર્મ પર પણ ઓન-બોર્ડિંગ અને તાલીમ માટે ટેક્સ સહિત ફી નક્કી કરવામાં આવે છે. તેની માહિતી રજિસ્ટ્રેશન દરમિયાન ડિલિવરી પાર્ટનરને આપવામાં આવે છે.

દરેક પ્લેટફોર્મ અને કંપની પોતાના નિયમ પ્રમાણે આ પ્રક્રિયા સંભાળે છે. કામ પ્રત્યેની જવાબદારી અને કંપનીના નિયમોનું પાલન થાય તે માટે કંપનીઓ ડિલિવરી પાર્ટનર પાસેથી રિફંડ મળવાપાત્ર એડવાન્સ સિક્યોરિટી ડિપોઝિટ પણ લઈ શકે છે. આ રકમ ઓન-બોર્ડિંગ સમયે નક્કી કરવામાં આવે છે. જો ડિલિવરી પાર્ટનર કામ છોડી દે અથવા કરાર પૂરો થાય, તો ગ્રાહકો પાસેથી લીધેલી રોકડ, કેશ ઓન ડિલિવરી અને અન્ય બાકી રકમનો હિસાબ પૂરો થયા બાદ આ ડિપોઝિટ પરત કરવામાં આવે છે.

ઓર્ડર લેવા અને પહોંચાડવા દરમિયાન કંપનીના નામવાળી કિટનો ઉપયોગ કરવો જરૂરી હોય છે. કંપનીઓ ડિલિવરી પાર્ટનરને ટી-શર્ટ, રિફ્લેક્ટિવ જેકેટ અને ડિલિવરી બેગ જેવી કિટ આપે છે. આ કિટનો ખર્ચ ડિલિવરી પાર્ટનરના ખાતામાં ઉમેરવામાં આવે છે અથવા તેની કમાણીમાંથી કાપવામાં આવે છે. કિટ ખરાબ થઈ જાય અથવા નવી કિટ લેવી પડે ત્યારે તેના માટે પણ ચાર્જ લેવામાં આવી શકે છે.

સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે ઓન-બોર્ડિંગ અથવા કિટ માટે શરૂઆતમાં રોકડ આપવી જરૂરી નથી. કંપનીઓ આ તમામ ચાર્જ ડિલિવરી શરૂ થયા બાદ મળતી કમાણીમાંથી એક અથવા વધુ હપ્તામાં કાપી શકે છે. એટલે કે પહેલા દિવસે પોતાની પાસેથી મોટી રકમ આપવાની જરૂર પડતી નથી.

ડિલિવરી પાર્ટનરની કમાણીમાંથી પૈસા ક્યારે કપાય છે?

કેટલાક અન્ય ચાર્જ પણ ધ્યાનમાં રાખવા જરૂરી છે. જો કોઈ ઓર્ડર રસ્તામાં ચોરી થઈ જાય, ખરાબ થઈ જાય અથવા ખોટા સરનામે પહોંચાડવામાં આવે, તો તેની ભરપાઈ ડિલિવરી પાર્ટનરની કમાણીમાંથી કાપવામાં આવી શકે છે. બીજી તરફ, એપ પર ગ્રાહક દ્વારા આપવામાં આવેલી 100% ટીપમાંથી કંપની કોઈ ફી કાપતી નથી અને આખી રકમ ડિલિવરી પાર્ટનરને મળે છે.

એટલે કે ડિલિવરી પાર્ટનર બનવા માટે ઓન-બોર્ડિંગ, કિટ અને ડિપોઝિટના રૂપમાં ફી લાગુ થઈ શકે છે. પરંતુ આ રકમ સામાન્ય રીતે પહેલા દિવસે જમા કરાવવાની હોતી નથી અને કામ શરૂ થયા બાદ મળતી સાપ્તાહિક કમાણીમાંથી ધીમે-ધીમે કાપવામાં આવી શકે છે. સ્વિગી અને ઝેપ્ટો જેવા પ્લેટફોર્મ પર ફી અને કપાતના નિયમો આ રીતે હોય છે.

ધારો કે કોઈ કંપનીમાં ડિલિવરી પાર્ટનર બનવા માટે ₹2000ની ઓન-બોર્ડિંગ ફી છે. તો જરૂરી નથી કે જોડાતી વખતે જ આખી રકમ લેવામાં આવે. કંપની દર મહિને ₹500 અથવા સાપ્તાહિક હપ્તા પ્રમાણે આ રકમ કમાણીમાંથી કાપી શકે છે, જેથી ડિલિવરી પાર્ટનર પર એકસાથે મોટો ખર્ચ ન આવે.

અંદાજે કેટલી કમાણી થઇ શકે?

તમારી નોકરી કોઇપણ ડિલીવરી પ્લેટફોર્મ પર હોય, તમારી કમાણી તમે કેટલા ઓર્ડર પૂરા કરો છો, કેટલા કલાક લોગ-ઈન રહો છો અને કયા શહેરમાં કામ કરો છો તેના પર નિર્ભર કરે છે. તમે ફુલટાઇમ કામ કરો કે પછી પાર્ટ ટાઇમ કામ કરો તો તમારી કમાણી તમે આપેલા સમય પર આધારિત હશે. ઘણીવાર તમારી કમાણીમાં ગ્રાહક દ્વારા આપવામાં આવેલી ટીપ, ખાસ દિવસોમાં કામ કર્યું હોય તો મળેલું કંપનીનું બોનસ, વગેરે પણ સામેલ હોય છે.