સોના અને ચાંદી પર આયાત ડ્યુટી વધારવાના સરકારના નિર્ણયથી અપેક્ષિત પરિણામો મળ્યા નથી. આયાતને રોકવાના હેતુથી ડ્યુટીમાં વધારો કરવામાં આવ્યો હોવા છતાં, સ્થાનિક સોનાની માંગમાં કોઈ નોંધપાત્ર ઘટાડો થયો નથી. તેના બદલે, ગેરકાયદેસર વેપારમાં વધારો થયો છે. અહેવાલો હવે સૂચવે છે કે કેન્દ્ર સરકાર સોના અને ચાંદી પર આયાત જકાત ઘટાડવા માટે ગંભીરતાથી વિચારણા કરી રહી છે. જેમ્સ એન્ડ જ્વેલરી કાઉન્સિલના અધ્યક્ષ રાજેશ રોકડેએ ET ઓનલાઈનને જણાવ્યું હતું કે ઊંચા કર દરો તેમના ઉદ્દેશ્યને પ્રાપ્ત કરવામાં નિષ્ફળ ગયા, જેના કારણે સરકાર નીતિ પર પુનર્વિચાર કરવા માટે પ્રેરાઈ.
ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી ઘટાડવા પર વિચાર
એક અહેવાલ મુજબ, સોના પર ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી શરૂઆતમાં વધારવામાં આવી ત્યારે જ્વેલરી ઉદ્યોગે સરકારને ચેતવણી આપી હતી, અને આગાહી કરી હતી કે વધારે ડ્યુટી ગેરકાયદેસર વેપારને વેગ આપશે. રોકડેએ પુષ્ટિ આપી કે આવું જ થયું છે. જ્યારે સરકારે અપેક્ષા રાખી હતી કે ઊંચા જકાત સોનાની આયાત ઘટાડશે, પરંતુ એવું બન્યું નહીં; તેના બદલે, “ગ્રે માર્કેટ” ઝડપથી વિસ્તર્યું કારણ કે લોકો કરચોરી કરવા માટે ગેરકાયદેસર માધ્યમોનો આશરો લેતા હતા.
સરકાર યોગ્ય સમયની રાહ જોઈ રહી છે
સરકારે જ્યારે સોના પર ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી વધારી ત્યારે જ્વેલરી બોડીએ પહેલાથી જ ચેતવણી આપી હતી. તેઓનું કહેવુ છે કે ભારે ભરખમ ટેક્સથી ગેરકાયદે કારોબારને પ્રોત્સાહન મળશે. અહેવાલ મુજબ થયુ પણ એવુ જ . સરકારને અપેક્ષા હતી કે ડ્યુટીમાં વધારાથી સોનાની આયાતમાં ઘટાડો થશે, પરંતુ એવું થયું નહીં. આયાતમાં ઘટાડો થયો નહીં; તેના બદલે, દેશમાં ગ્રે માર્કેટનો વ્યાપ ઝડપથી વિસ્તર્યો, કારણ કે લોકોએ કરચોરી કરવા માટે ગેરકાયદેસર માધ્યમોનો આશરો લેવાનું શરૂ કર્યું.
ભારતમાં સોનાની ભારે માંગ
ભારત ચીન પછી સોનાનો વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો ગ્રાહક દેશ છે. દેશ વાર્ષિક આશરે 700 થી 900 ટન સોનાની આયાત કરે છે. સરકારી ડેટા દર્શાવે છે કે 2026 નાણાકીય વર્ષમાં સોનાની આયાતનું મૂલ્ય 24 ટકા વધીને $71.9 બિલિયનના રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યું. આયાતનું પ્રમાણ ઘટીને 721 ટન થયું હોવા છતાં આયાત બિલનો નાણાકીય બોજ ઘટ્યો નથી.
આજે સોનાના ભાવમાં ઘટાડો
આયાત જકાત અંગે ચાલી રહેલી ચર્ચાઓ વચ્ચે, સોનાના ભાવમાં ઘટાડો થયો છે. હાજર માંગમાં ઘટાડાને કારણે ફ્યુચર્સ ટ્રેડિંગમાં પીળી ધાતુના ભાવમાં ₹2,045નો ઘટાડો થયો હતો. આ ઘટાડા બાદ, સોનાનો ભાવ ₹1,54,236 પ્રતિ 10 ગ્રામ પર સ્થિર થયો છે.