સ્થાનિક ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર ચાંદીનો ભાવ ₹2 લાખની સપાટીથી નીચે ઉતરી ગયો છે. બજારની આગામી દિશા હવે યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની બેઠકના પરિણામ પરથી નક્કી થશે.
સોના ચાંદીના ભાવમાં ઘટાડો યથવાત
જો તમે સોનું કે ચાંદી ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા હોવ, તો ઉતાવળ ન કરવી હિતાવહ છે. ગયા અઠવાડિયે બુલિયન માર્કેટમાં બંને કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં ભારે ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ ઘટાડાનો ટ્રેન્ડ ચાલુ સપ્તાહમાં પણ જળવાઈ રહી શકે છે. ક્રૂડ ઓઈલના વધતા ભાવને કારણે ફુગાવા (મોંઘવારી) અંગેની ચિંતાઓ વધી છે. દરમિયાન, વૈશ્વિક સ્તરે રોકાણકારો યુએસ ફેડરલ રિઝર્વના આગામી પગલા પર નજર રાખી રહ્યા છે, જે બજારની આગળની ગતિ નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
MCX પર સોના અને ચાંદીનો ભાવ શું ?
સળંગ કેટલાક દિવસોના ઘટાડા બાદ, આજે સોમવારે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. MCX પર સોનાના વાયદાના ભાવ ૦.૨૧% વધીને પ્રતિ 10 ગ્રામ દીઠ ₹142810 પર ટ્રેડ થઈ રહ્યા હતા. બીજી તરફ, ચાંદીના વાયદાના ભાવમાં આશરે 0.37%નો વધારો થયો છે અને તે પ્રતિ કિલોગ્રામ દીઠ ₹197303 પર પહોંચ્યા છે. આ આંકડા આજે સોમવારે સવારે લગભગ 9.13 વાગ્યે નોંધાયા હતા.
સ્થાનિક ફ્યુચર્સ માર્કેટ મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) માં ગયા અઠવાડિયે ભારે વેચવાલી જોવા મળી હતી. ડિસેમ્બર ડિલિવરી માટે સોનાના ભાવમાં ₹5,768 (આશરે 4%) નો ઘટાડો થયો અને તે પ્રતિ 10 ગ્રામ દીઠ ₹1.42 લાખ પર બંધ થયું. ચાંદીના ભાવમાં વધુ મોટો ઘટાડો નોંધાયો; તેમાં ₹15,087 એટલે કે 7.14% નો ઘટાડો આવ્યો. આ તીવ્ર ઘટાડા બાદ, ચાંદીનો ભાવ ₹2 લાખની મહત્વપૂર્ણ સપાટીથી નીચે ઉતરીને પ્રતિ કિલોગ્રામ દીઠ ₹1.96 લાખ પર આવી ગયો છે.
આવો જ ટ્રેન્ડ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં પણ જોવા મળ્યો હતો. COMEX પર, ડિસેમ્બર ડિલિવરી માટે સોનાના ભાવમાં 4.14% નો ઘટાડો થયો અને તે પ્રતિ ઔંસ દીઠ $4,007.9 પર બંધ થયું. શુક્રવારે ટ્રેડિંગ દરમિયાન એક તબક્કે ભાવ ઘટીને $3,989 સુધી પહોંચી ગયા હતા. તે જ સમયે, વૈશ્વિક બજારમાં ચાંદીના ભાવમાં લગભગ 6% નો ઘટાડો થયો અને તે પ્રતિ ઔંસ દીઠ $53.95 પર પહોંચી ગઈ. ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં ઉછાળાથી બુલિયન માર્કેટમાં હલચલ મચી ગઈ છે.
સોના ચાંદીમાં ઘટાડાનું કારણ શું ?
સોના અને ચાંદીના ભાવમાં તાજેતરમાં આવેલા ઘટાડા પાછળ અનેક વૈશ્વિક પરિબળો જવાબદાર છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઈલનો ભાવ પ્રતિ બેરલ $115 ની સપાટીને વટાવી ગયો છે. સાદો સિદ્ધાંત એ છે કે જ્યારે ક્રૂડ ઓઈલ મોંઘું થાય છે, ત્યારે માલસામાનના પરિવહનનો ખર્ચ વધે છે, જેનાથી ફુગાવો વધવાનું જોખમ ઊભું થાય છે. ફુગાવાને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે, વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેંકો લાંબા સમય સુધી વ્યાજ દરો ઊંચા જાળવી રાખી શકે છે. આવા વાતાવરણમાં, રોકાણકારો સામાન્ય રીતે સોના અને ચાંદીમાંથી મૂડી ખસેડીને બોન્ડ અને યુએસ ડોલરમાં રોકાણ કરવાનું વલણ ધરાવે છે.
LKP સિક્યોરિટીઝના રિસર્ચ એનાલિસ્ટ જતિન ત્રિવેદીના જણાવ્યા અનુસાર, યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો અને ડોલર મજબૂત થવાને કારણે, સોનાને નીચા ભાવ સ્તરે પણ કોઈ આધાર (સપોર્ટ) મળી રહ્યો નથી. બીજી તરફ, JM ફાઇનાન્શિયલ સર્વિસીસના પ્રણવ મેર નોંધે છે કે ઔદ્યોગિક ધાતુઓમાં નરમાઈ આવવાથી ચાંદી પર નકારાત્મક અસર પડી છે. વધુમાં, ચાંદીના ભાવ ખૂબ ઊંચા સ્તરે પહોંચી ગયા હતા, જેના કારણે બજારમાં તેની માંગ ઘટી ગઈ છે; માંગમાં થયેલા આ ઘટાડાને લીધે ભાવ પર વધુ દબાણ આવ્યું છે અને તે નીચે તરફ ધકેલાયા છે.
આજે શું છે સોના ચાંદીના ભાવ ?
| શહેર | 24 કેરેટ સોનાની કિંમત | 22 કેરેટ સોનાની કિંમત |
| દિલ્હી | 1,42,900 | 1,31,000 |
| મુંબઈ | 1,42,750 | 1,30,850 |
| કોલકાતા | 1,42,750 | 1,30,850 |
| ચેન્નઈ | 1,42,750 | 1,30,850 |
| અમદાવાદ | 1,42,800 | 1,30,900 |
| રાજકોટ | 1,42,800 | 1,30,900 |
આગામી દિશા 27-28 ઓક્ટોબરની બેઠક પર નજર
હવે આગળ શું થશે? સૌની નજર 27-28 ઓક્ટોબરના રોજ યોજાનારી યુએસ ફેડરલ રિઝર્વની બેઠક પર છે. ફેડ ચેરના નિવેદનો પરથી સ્પષ્ટ થશે કે સોના અને ચાંદીના ભાવ તેમના વર્તમાન સ્તરે સ્થિર થશે કે પછી તેમાં ઘટાડાનો ટ્રેન્ડ ચાલુ રહેશે.
આ સપ્તાહે, યુએસ ફેડરલ રિઝર્વ ઉપરાંત, બજાર યુરોપિયન સેન્ટ્રલ બેંક અને બેંક ઓફ જાપાનના નિર્ણયો પર પણ નજર રાખશે. આ ઉપરાંત, યુએસ ફુગાવાના આંકડા, ત્રીજા ત્રિમાસિક ગાળાના જીડીપી (GDP)ના આંકડા અને ગ્રાહક વિશ્વાસ (consumer confidence) દર્શાવતા મહત્વપૂર્ણ ડેટા જાહેર થવાની અપેક્ષા છે. આ આંકડા બજારની દિશા નક્કી કરવામાં નિર્ણાયક ભૂમિકા ભજવશે. જો ફેડરલ રિઝર્વ વ્યાજ દરો અંગે કડક વલણ (hawkish stance) અપનાવે છે, તો યુએસ ડોલર અને બોન્ડ યીલ્ડમાં વધુ વધારો જોવા મળી શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં વધુ ઘટાડો થઈ શકે છે. તેનાથી વિપરીત, જો ફેડ નરમ વલણ (dovish stance) જાળવી રાખે છે, તો કિંમતી ધાતુઓને આ ઘટાડામાંથી થોડી રાહત મળી શકે છે.