ભારતીય નૌસેનાના યુદ્ધજહાજે કાચા તેલના ટેન્કર MT સનમાર હેરાલ્ડને હાઈ-રિસ્ક ગણાતા બાબ-અલ-મંદેબ જળમાર્ગમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર કરાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે. ભારતીય નૌસેનાએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ અંગે માહિતી આપી હતી. નૌસેનાના જણાવ્યા અનુસાર, 20 ઓગસ્ટે મિશન પર તૈનાત નૌસેનાની એક યુનિટે આ તેલ ટેન્કરની સુરક્ષિત અવરજવર પર નજર રાખી હતી.
ભારત માટે કેમ મહત્વપૂર્ણ છે બાબ-અલ-મંદેબ?
બાબ-અલ-મંદેબ જળમાર્ગ લાલ સમુદ્ર, હિંદ મહાસાગર અને સુએઝ કેનાલને જોડતો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ છે. વૈશ્વિક વેપાર માટે પણ તેનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ છે. ભારત માટે આ માર્ગનું મહત્વ ખાસ કરીને ઊર્જા પુરવઠાને કારણે વધી જાય છે. પશ્ચિમ એશિયામાંથી ભારત તરફ આવતું કાચું તેલ અને અન્ય જરૂરી સામાન આ દરિયાઈ માર્ગથી પસાર થાય છે.
જો આ વિસ્તારમાં તણાવ વધે અથવા જહાજોની અવરજવરમાં કોઈ મોટી અડચણ ઊભી થાય તો તેની સીધી અસર ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા પર પડી શકે છે. દરિયાઈ માર્ગમાં વિક્ષેપ સર્જાય તો શિપિંગ ખર્ચમાં વધારો થઈ શકે છે અને તેની અસર આંતરરાષ્ટ્રીય તેમજ ભારતીય બજારમાં પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના ભાવ પર પણ પડી શકે છે.
20 ઓગસ્ટે નૌસેનાએ રાખી નજર
20 ઓગસ્ટે મિશન પર તૈનાત ભારતીય નૌસેનાની એક યુનિટે MT સનમાર હેરાલ્ડની બાબ-અલ-મંદેબમાંથી સુરક્ષિત અવરજવર સુનિશ્ચિત કરવા માટે સતત દેખરેખ રાખી હતી. આ વિસ્તારને જોખમી માનવામાં આવે છે, કારણ કે અહીં જહાજો સામે હુમલાનો ખતરો રહે છે. ખાસ કરીને યમનના હૂતી જૂથ સાથે જોડાયેલા હુમલાઓને કારણે લાલ સમુદ્ર અને તેની આસપાસના દરિયાઈ માર્ગોમાં વેપારી જહાજોની સુરક્ષા એક મોટો પડકાર બની છે.
હોર્મુઝ બાદ વૈકલ્પિક માર્ગનું મહત્વ
પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે હોર્મુઝ જળમાર્ગમાં જહાજોની અવરજવર પર અસર થવાની ચિંતા વધી છે. આવી સ્થિતિમાં ભારત એક જ દરિયાઈ માર્ગ પર સંપૂર્ણપણે નિર્ભર રહેવા માંગતું નથી. તેથી બાબ-અલ-મંદેબ ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ વૈકલ્પિક માર્ગ બની શકે છે.
ભારતની ઊર્જા જરૂરિયાતો માટે કાચા તેલનો સતત અને સુરક્ષિત પુરવઠો અત્યંત જરૂરી છે. જો બાબ-અલ-મંદેબ માર્ગ પરથી તેલની સપ્લાય સુરક્ષિત રીતે ચાલુ રહે છે, તો ભારતને ઊર્જા પુરવઠા માટે વધુ એક વિકલ્પ મળી શકે છે.
આ જ કારણસર આ વિસ્તારમાં ભારતીય નૌસેનાની સતત હાજરી, દેખરેખ અને સુરક્ષા કામગીરી વ્યૂહાત્મક રીતે ખૂબ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે. તે માત્ર ભારતીય જહાજોની સુરક્ષા માટે નહીં, પરંતુ દેશની ઊર્જા સુરક્ષા અને વૈશ્વિક વેપાર માર્ગોની સ્થિરતા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે.