જન્માષ્ટમીના પવિત્ર તહેવાર પર ભગવાન શ્રી કૃષ્ણના જીવન દર્શનને સમજવાની સાથે તેમના જીવન સાથે જોડાયેલી ઘણી વાર્તાઓ પણ ચર્ચામાં આવે છે. આવો જ એક સૌથી વધુ પૂછાતો અને આશ્ચર્ય પમાડતો પ્રશ્ન એ છે કે શું ભગવાન કૃષ્ણને ખરેખર 16,108 પત્નીઓ હતી? ધાર્મિક ગ્રંથો અને લોકપ્રિય માન્યતાઓ અનુસાર, શ્રી કૃષ્ણની કુલ ૧૬,૧૦૮ પત્નીઓ હોવાનો ઉલ્લેખ મળે છે. આ તમામ પત્નીઓમાં તેમની આઠ મુખ્ય રાણીઓનો સમાવેશ થાય છે, જેન ‘અષ્ટભાર્યા’ અથવા ‘અષ્ટમહિષી’ કહેવામાં આવે છે.

ભગવાન કૃષ્ણની આઠ મુખ્ય પત્નીઓ (અષ્ટભાર્યા)

ધાર્મિક ગ્રંથો મુજબ શ્રી કૃષ્ણની આઠ મુખ્ય પત્નીઓના નામ રુક્મિણી, સત્યભામા, જાંબવતી, કાલિંદી, મિત્રવિંદા, નાગ્નજીતી (સત્ય), ભદ્રા અને લક્ષ્મણા હતા. આ દરેક સાથે લગ્ન કરવા પાછળ રસપ્રદ પૌરાણિક કથાઓ જોડાયેલી છે. ઉદાહરણ તરીકે, રુક્મિણીજીએ વિરોધ છતાં કૃષ્ણજીને પોતાના પતિ તરીકે સ્વીકાર્યા હતા અને કૃષ્ણ તેમને વિદર્ભથી પોતાની સાથે લાવ્યા હતા. તેવી જ રીતે, સ્યામંતક મણિની કથા સાથે જોડાયેલા પ્રસંગમાં જાંબાવને પોતાની પુત્રી જાંબવતીના લગ્ન શ્રી કૃષ્ણ સાથે કરાવ્યા હતા. આ તમામ સંબંધો પ્રેમ, ભક્તિ અને સામાજિક ધર્મના પ્રતીક માનવામાં આવે છે.

16,000 થી વધુ સ્ત્રીઓ સાથે લગ્નનું રહસ્ય

સવાલ એ થાય છે કે બાકીની 16,000 થી વધુ સ્ત્રીઓ સાથે કૃષ્ણના લગ્ન કેવી રીતે થયા? આ ઘટના અત્યાચારી રાક્ષસ નરકાસુર સાથે જોડાયેલી છે. પૌરાણિક કથાઓ અનુસાર, નરકાસુરે હજારો સ્ત્રીઓને બંધી બનાવીને રાખી હતી. ભગવાન કૃષ્ણે નરકાસુરનો વધ કરીને આ તમામ સ્ત્રીઓને મુક્ત કરાવી હતી.

આ કારણે પત્ની સ્વરૂપે સ્વીકારી 

પરંતુ તે સમયના રૂઢિચુસ્ત સમાજમાં તે સ્ત્રીઓને ડર હતો કે સમાજ તેમને સ્વીકારશે નહીં અને તેમનું જીવન અસુરક્ષિત બની જશે. આ સ્થિતિમાં, તે સ્ત્રીઓએ ભગવાન કૃષ્ણને પ્રાર્થના કરી કે તેઓ તેમને પોતાના રક્ષણ હેઠળ લે. તેમની સુરક્ષા અને સન્માન જાળવવા માટે શ્રી કૃષ્ણે તેમને પોતાની પત્નીઓ તરીકે સ્વીકારીને સમાજમાં ગૌરવપૂર્ણ સ્થાન અપાવ્યું હતું. આ ઘટના માત્ર લગ્નોની સંખ્યા નથી, પરંતુ તે સમયની સામાજિક પરિસ્થિતિઓ અને નારી સન્માન સાથે જોડાયેલી એક મોટી કથા છે.

રાધા રાણી સાથે લગ્ન કેમ ન થયા?

ભગવાન કૃષ્ણની પત્નીઓની ચર્ચા કરતી વખતે લોકોના મનમાં હંમેશાં એ પ્રશ્ન આવે છે કે જો રાધાજી સાથેનો તેમનો પ્રેમ આટલો અમર હતો, તો તેમણે રાધાજી સાથે લગ્ન કેમ ન કર્યા? ધાર્મિક અને ભક્તિ પરંપરાઓ અનુસાર, રાધા અને કૃષ્ણનો પ્રેમ સાંસારિક બંધનોથી પર હતો. તેમનો સંબંધ આત્મા અને પરમાત્માના મિલન અને સંપૂર્ણ સમર્પણનું પ્રતીક છે. તેથી, ભક્તો માટે તેમનો પ્રેમ લગ્નના કાગળ કે બંધનથી વ્યાખ્યાયિત નથી થતો, પરંતુ તે અનંત ભક્તિની પરાકાષ્ઠા છે. અંતમાં, શ્રી કૃષ્ણનો વિશાળ પરિવાર અને યદુવંશનો ઇતિહાસ આપણને કર્મ, ધર્મ અને જીવનના ફિલસૂફીનો ઊંડો સંદેશ આપે છે.

આ પણ વાંચોઃ ‘શુદ્ધિકરણ’ કેસ: કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ ખડગેએ જેપી નડ્ડાને પત્ર લખીને FIR નોંધવાની કરી માંગ