By Dharmesh Prajapati

સ્થાનિક અને આંતરરાષ્ટ્રીય એનર્જી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સેફ્ટી મેનેજમેન્ટ પ્રોટોકોલ્સ અને ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ઓટોમેશનના મોરચેથી દેશના કરોડો નાગરિકો, વ્યવસાયીઓ અને ફેક્ટરી માલિકોને સીધી અસર કરતા સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમાચાર અને સપ્લાય ચેઈન વિશ્લેષણ સામે આવ્યું છે. લિક્વિડ પેટ્રોલિયમ ગેસ (LPG) સિલિન્ડરનો ઉપયોગ આજે દરેક ઘરમાં રસોઈ બનાવવા માટે, ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ઉત્પાદનોમાં અને વ્યાપારી એકમોમાં મોટા પાયે થાય છે.

સામાન્ય રીતે આપણે બધા આપણા ઘરોમાં લાલ રંગના એલપીજી સિલિન્ડર (Red Cylinder) થી પરિચિત છીએ, પરંતુ શું તમે જાણો છો કે એલપીજી સિલિન્ડરો અલગ-અલગ રંગોમાં આવે છે? ગેસ કંપનીઓના કડક નિયમો અને આંતરરાષ્ટ્રીય સેફ્ટી ગાઇડલાઇન્સ મુજબ આ કલર-કોડિંગ કોઈ રેન્ડમ ડિઝાઇન નથી, પરંતુ તે સિલિન્ડરની અંદર રહેલા ગેસના પ્રકાર, પ્રેશર ક્ષમતા અને તેના ચોક્કસ ઉપયોગ (Intended Use) નું ઓપરેશનલ આર્કિટેક્ચર દર્શાવે છે.

કલર-કોડિંગ આર્કિટેક્ચર: કયા કલરના સિલિન્ડરનો ઉપયોગ ક્યાં થાય છે?

પેટ્રોલિયમ અને એક્સપ્લોઝિવ સેફ્ટી ઓર્ગેનાઇઝેશન (PESO) ના સત્તાવાર ગાઇડલાઇન્સ ડેટા લોગ્સ મુજબ વિવિધ રંગોનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:

• લાલ રંગ (Red Cylinder – ડોમેસ્ટિક ઉપયોગ): આ ભારત અને વૈશ્વિક સ્તરે સૌથી સામાન્ય સિલિન્ડર છે જેનો ઉપયોગ માત્ર સ્વીકૃત ઘરોમાં રસોઈ (Domestic Cooking) માટે થાય છે. તેમાં સામાન્ય રીતે ૧૪.૨ કિલો ગેસ કન્ફિગ્યુર થયેલો હોય છે. સબસિડી અને ઘરગથ્થુ સુરક્ષાના ડેટાબેઝ મોનિટરિંગ માટે આ કલર ફિક્સ રખાયો છે.
• વાદળી/બ્લુ રંગ (Blue Cylinder – કૉમર્શિયલ ઉપયોગ): હોટલો, રેસ્ટોરન્ટ્સ, કેટરિંગ વ્યવસાયો અને વ્યાપારી દુકાનોમાં વાદળી રંગના સિલિન્ડરનો ઉપયોગ કરવો ફરજિયાત છે. આ કૉમર્શિયલ સિલિન્ડરો સામાન્ય રીતે ૧૯ કિલો કે ૪૭.૫ કિલોની ક્ષમતાના સેટઅપમાં આવે છે, જેમના ટેક્સ પ્રોટોકોલ્સ ઘરગથ્થુ સિલિન્ડર કરતાં અલગ હોય છે.
• સિલ્વર/ગ્રે રંગ (Silver or Grey Cylinder – ઇન્ડસ્ટ્રિયલ ઉપયોગ): ફેક્ટરીઓ, મેન્યુફેક્ચરિંગ પ્લાન્ટ્સ અને કન્સ્ટ્રક્શન સાઇટ્સ પર જ્યાં મેટલ કટિંગ કે હેવી હીટિંગ પ્રોસેસની જરૂર હોય છે, ત્યાં ગ્રે અથવા સિલ્વર કલરના સિલિન્ડર સપ્લાય કરવામાં આવે છે.
• પીળો રંગ (Yellow Cylinder – પ્રોપેન કે વિશેષ મિશ્રણ): કેટલાક ખાસ પ્રકારના ઔદ્યોગિક કન્સ્ટ્રક્શન અને કેમિકલ પ્રોસેસિંગમાં ઉચ્ચ દબાણ (High Pressure) ધરાવતા પ્રોપેન ગેસ માટે પીળા રંગના સિલિન્ડરના આર્કિટેક્ચરનો ઉપયોગ થાય છે.

શા માટે આ કલર કોડિંગ મહત્વનું છે? (Safety & Supply Chain view)

ગેસ એજન્સીઓના લોજિસ્ટિક્સ ટ્રેકિંગ અને સેફ્ટી કંટ્રોલ રૂમ્સ માટે આ કલર્સ બહુ મોટો ભાગ ભજવે છે: ૧. મિક્સ-અપ અટકાવવા (Prevention of Hazards): વિવિધ ગેસનું પ્રેશર રેટિંગ અલગ હોય છે. જો ઘરના રેગ્યુલેટરમાં ઇન્ડસ્ટ્રિયલ હાઈ-પ્રેશર ગેસ કનેક્ટ થઈ જાય, તો મોટો બ્લાસ્ટ થવાનું જોખમ રહે છે. કલર કોડિંગના લીધે હ્યુમન એરર (માણસની ભૂલ) ની શક્યતા ઝીરો થઈ જાય છે. ૨. ટેક્સ ચોરી અને ગેરકાયદે વપરાશ રોકવા: ઘરેલું સબસિડી વાળા લાલ સિલિન્ડરનો કોમર્શિયલ હોટલોમાં થતો ગેરકાયદેસર વપરાશ રોકવા માટે ફૂડ એન્ડ સિવિલ સપ્લાય વિભાગની ટીમો માત્ર કલર જોઈને જ લાઈવ દરોડા પાડી શકે છે.

સ્માર્ટ લોજિસ્ટિક્સ, આઈઓટી (IoT) ટેમ્પરેચર સેન્સિંગ અને સેન્ટ્રલ આઈટી ડેટાબેઝ (SEO Expert View)

એક એડવાન્સ્ડ આઈટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એડવાન્સમેન્ટ પ્રોફેસનલ, સપ્લાય ચેઈન આર્કિટેક્ટ અને ન્યૂઝ પોર્ટલ ઓનર તરીકે, આજના કનેક્ટેડ યુગમાં એલપીજી બોટલિંગ પ્લાન્ટ્સથી લઈને ડિલિવરી સુધીનું તમામ ટ્રેકિંગ ડિજિટલાઈઝ્ડ થઈ ગયું છે. ગેસ કંપનીઓ (IOCL, BPCL, HPCL) અત્યંત આધુનિક RFID (Radio Frequency Identification) Tags અને ક્લાઉડ-બેઝ્ડ LPG Inventory Management APIs નો ઉપયોગ કરે છે. સિલિન્ડરના દરેક રંગના આધારે તેમના કસ્ટમર ડેટાબેઝ સેગમેન્ટેશન લોગ્સ આપોઆપ ક્લાઉડ સર્વર્સ પર અપડેટ થાય છે, જેથી કાળાબજારી અટકાવી શકાય અને રોબોટિક બોટલિંગ પ્લાન્ટ્સમાં કલર-સેન્સિંગ કેમેરા દ્વારા ઓટોમેશન જાળવી શકાય.

સર્ચ એન્જિન ઓપ્ટિમાઇઝેશન (SEO) ટ્રેન્ડ્સ દર્શાવે છે કે ‘LPG cylinder colors meaning and safety’, ‘Difference between red and blue LPG cylinder 2026’ અને ‘PESO gas cylinder color coding guidelines’ જેવા હાઈ-વોલ્યુમ યુટિલિટી કીવર્ડ્સ ગૂગલ સર્ચ અલ્ગોરિધમ પર દેશભરમાં સતત સર્ચ વોલ્યુમ ધરાવે છે. આપણું ડિજિટલ ન્યૂઝ નેટવર્ક હાઈ-સ્પીડ એડવાન્સ્ડ સેગમેન્ટેશન ક્લાઉડ પ્લેટફોર્મ પર ઓપ્ટિમાઇઝ્ડ હોવાથી, ગ્રાહકો, ફેક્ટરી ઓનર્સ અને આઈટી-લોજિસ્ટિક્સ સમુદાય સુધી રોજિંદા જીવનના આ પ્રીમિયમ ઇન્ફોર્મેટિવ સમાચાર કોઈપણ ડિજિટલ લેગ વગર પળવારમાં લાઈવ પહોંચી રહ્યા છે.

આગામી સમયમાં ઓટોમેટેડ સ્માર્ટ હોમ્સના આર્કિટેક્ચરમાં ગેસ લીકેજ સેન્સર્સ સીધા વાઇફાઇ ક્લાઉડ સાથે કનેક્ટ થશે, જે સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ રોબસ્ટ અને સુરક્ષિત બનાવશે.

કનેક્ટ વિથ ધર્મેશ પ્રજાપતિ +91 7359585035 Call / WhatsApp

Website: ambeinfotech.com

Read more on newsforyou.live