રાજસ્થાન હાઈકોર્ટે બાળકોના સ્વાસ્થ્ય, શિક્ષણ અને ભવિષ્ય સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર સ્વપ્રેરિત સંજ્ઞાન લેતાં મહત્વપૂર્ણ નિર્દેશો આપ્યા છે. જસ્ટિસ અનૂપ કુમાર ધંડની બેન્ચે Gen Z, Gen Alpha અને Gen Betaના કલ્યાણને લઈને સ્કૂલોમાં જંક ફૂડનું વેચાણ, વધતો સ્ક્રીન ટાઈમ, પેપર લીક અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં શિક્ષણની નબળી માળખાકીય સુવિધાઓ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. 

ખાદ્ય પદાર્થોના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો

કોર્ટે સ્કૂલ કેન્ટીન તેમજ સ્કૂલ ગેટથી 50 મીટરના વિસ્તારમાં હાઈ ફેટ, હાઈ શુગર અને હાઈ સોલ્ટ (HFSS) ધરાવતા ખાદ્ય પદાર્થોના વેચાણ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. તેમાં કાર્બોનેટેડ ડ્રિંક્સ, ચિપ્સ, ટ્રાન્સ-ફેટવાળા બેકરી ઉત્પાદનો સહિત અન્ય જંક ફૂડનો સમાવેશ થાય છે. નિયમોના પાલન માટે જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અને બ્લોક શિક્ષણ અધિકારીઓને દર મહિને તપાસ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે. 

કોર્ટે વધતા સ્ક્રીન ટાઈમ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી

તમામ સ્કૂલોમાં ચાર સપ્તાહમાં ‘સ્કૂલ ફૂડ સેફ્ટી એન્ડ ન્યુટ્રિશન કમિટી’ બનાવવાની રહેશે. આ ઉપરાંત આઠ સપ્તાહમાં કેન્ટીનમાં મળતા ખોરાકની કેલરી, સામગ્રી અને પોષક મૂલ્ય દર્શાવતું મેન્યૂ બોર્ડ લગાવવાનું રહેશે. મિડ-ડે મીલમાં પણ સંતુલિત આહારના ધોરણોનું પાલન કરવાનું રહેશે. કોર્ટે વધતા સ્ક્રીન ટાઈમ અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. AI અને ટેક્નોલોજીના ઉપયોગને જરૂરી ગણાવતા કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે ટેક્નોલોજી બાળકોની મૂળભૂત શીખવાની ક્ષમતાનો વિકલ્પ ન બનવી જોઈએ. હસ્તલેખન, પુસ્તકો વાંચવા, નોંધ લખવા અને લેખિત પરીક્ષા જેવી પ્રવૃત્તિઓ જાળવી રાખવા પર ભાર મૂકાયો છે.

ગ્રામ્ય સરકારી સ્કૂલોમાં શિક્ષકોની ખાલી જગ્યાઓ ભરવા, સ્માર્ટ ક્લાસ, કમ્પ્યુટર, ઈન્ટરનેટ, આરોગ્ય તપાસ, શૌચાલય, પીવાનું પાણી અને રમતગમતની સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવા પણ નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે. જિલ્લા કલેક્ટરોને આ સ્કૂલોનું સરપ્રાઈઝ ઈન્સ્પેક્શન કરી આઠ સપ્તાહમાં રિપોર્ટ રજૂ કરવા કહેવામાં આવ્યું છે.

આ પણ વાંચો : Telanganaમાં બિલાડી રસ્તામાં આવતા રિક્ષા પલટી, 10 મહિલા મજૂરો ઘાયલ, 3ની હાલત ગંભીર