દરેક વ્યક્તિ શેરબજારમાં રોકાણ કરીને ઝડપી નફો કમાવવા માંગે છે. આ લોભનો લાભ ઉઠાવીને, સોશિયલ મીડિયા પર ઘણા લોકો પોતાને “માર્કેટ એક્સપર્ટ” (બજારના નિષ્ણાત) તરીકે રજૂ કરે છે. જો તમે આવા લોકોની સલાહના આધારે શેરબજારમાં રોકાણ કરી રહ્યા હોવ, તો તમારે અત્યંત સાવધ રહેવાની જરૂર છે.
સોશિયલ મીડિયામાં રોકાણની ટિપ્સ આપનારા સામે લાલ આંખ
માર્કેટ રેગ્યુલેટર ‘સેબી’ (SEBI) સાથે સંકળાયેલા વરિષ્ઠ અધિકારી તુહિન કાન્તા પાંડેએ એક પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન સામાન્ય રોકાણકારોને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે. તેમણે બિન-નોંધણીકૃત સોશિયલ મીડિયા ઇન્ફ્લુએન્સર્સને રોકાણકારોની મહેનતની કમાણી માટે એક મોટો ખતરો ગણાવ્યા છે.
સોશિયલ મીડિયામાં મેમ્બરશિપના નામે છેતરપિંડીના ધંધા
પ્રેસ કોન્ફરન્સ દરમિયાન એ ખુલાસો થયો કે કેવી રીતે સામાન્ય લોકોને સોશિયલ મીડિયાના માધ્યમથી ફસાવવામાં આવી રહ્યા છે. ઘણા સોશિયલ મીડિયા ઇન્ફ્લુએન્સર્સ જેમની પાસે સેબી (SEBI) નું કોઈ રજિસ્ટ્રેશન નથી. તેઓ સામાન્ય લોકોને નિશાન બનાવે છે અને તેમને પોતાના ખાનગી ગ્રુપ અથવા ખાસ “મેમ્બરશિપ” પ્રોગ્રામમાં જોડાવા માટે લલચાવે છે. તેઓ આ મેમ્બરશિપ માટે મોટી રકમ વસૂલે છે. સૌથી ચિંતાજનક બાબત એ છે કે, રોકાણકારો પાસેથી એકત્ર કરાયેલા નાણાં ક્યારેય શેરબજારમાં રોકવામાં આવતા નથી. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, રોકાણકારોએ આપેલી સલાહ કે “ટિપ્સ” ના આધારે જે નાણાં રોક્યા હોય છે, તે ક્યારેય બજાર સુધી પહોંચતા જ નથી, જેના પરિણામે રોકાણકારો છેતરપિંડીનો ભોગ બને છે.
પેની સ્ટોક્સ” (Penny Stocks) નું મોટું જોખમ
સોશિયલ મીડિયા પરના નકલી નિષ્ણાતો ઉપરાંત, આ ચેતવણી ઓછા ભાવ ધરાવતા શેર, જેને સામાન્ય રીતે “પેની સ્ટોક્સ” કહેવામાં આવે છે, તેના માટે પણ લાગુ પડે છે. સામાન્ય રોકાણકારો ઘણીવાર આવા સસ્તા શેર તરફ આકર્ષાય છે પરંતુ સ્પષ્ટપણે જણાવવામાં આવ્યું છે કે પેની સ્ટોક્સમાં મોટું જોખમ રહેલું છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે, શેરબજારમાં લિસ્ટ થયેલી આવી ઘણી કંપનીઓ વર્ષોથી સંપૂર્ણપણે નિષ્ક્રિય છે. ભલે તેમનો વ્યવસાય કે કામકાજ ઘણા સમય પહેલા બંધ થઈ ગયું હોય, તેમ છતાં તેમના શેર બજારમાં ટ્રેડ થતા રહે છે. આવા શેરમાં રોકાણ કરવાથી રોકાણકારોને આર્થિક નુકસાન થઈ શકે છે.
નિયમનકારી પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવી
બંધ થઈ ગયેલી (નિષ્ક્રિય) કંપનીઓના શેરથી રોકાણકારોને બચાવવા માટે, નિયમોને વધુ કડક બનાવવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. સેબી (SEBI) ના અધ્યક્ષે આ સંદર્ભમાં વધુ કડક નિયમનકારી માળખાની જરૂરિયાત સ્વીકારી છે. વધુમાં જે કંપનીઓનો કોઈ વ્યવસાય નથી છતાં વર્ષોથી શેરબજારમાં લિસ્ટ થયેલી છે, તેમની સામે સમયસર પગલાં લેવા માટે અમલીકરણ પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવવી જરૂરી છે. સેબી (SEBI) હવે આ સમગ્ર પ્રક્રિયાને ખૂબ જ ઝડપથી આગળ વધારી રહી છે.
સેબી AI નો ઉપયોગ કરીને દેખરેખ કડક બનાવશે
સોશિયલ મીડિયા પર છેતરપિંડીની પ્રવૃત્તિઓના ઝડપી પ્રસારને રોકવા માટે, સેબીએ આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. ચેરમેન તુહિન કાંતા પાંડેએ જણાવ્યું હતું કે સેબી સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર દેખરેખ રાખવા માટે કડક નિયમો રજૂ કરી રહી છે. આ કાર્યને ઝડપી બનાવવા માટે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)નો ઉપયોગ કરવામાં આવી રહ્યો છે. AI દ્વારા, સેબી એવા બિન-નોંધાયેલા પ્રભાવકોને સરળતાથી ટ્રેક કરી શકશે જેઓ યોગ્ય અધિકૃતતા વિના – ઘણીવાર ‘સદસ્યતા’ ફીના આડમાં – લોકો પાસેથી પૈસા માંગે છે. સેબીનું આ પગલું કપટી નાણાકીય સલાહ આપનારાઓની કામગીરીને અસરકારક રીતે બંધ કરવા માટે તૈયાર છે.
આ પણ વાંચો: Sanwaliya Seth: 23 કરોડ રોકડ, 92 કિલો સોનું ચાંદી અને..સાંવરિયા શેઠ મંદિરનો ખૂલ્યો ભંડાર