વૈશ્વિક સાયબર સિક્યોરિટી ગવર્નન્સ, કેન્દ્રીય કેપિટલ માર્કેટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, સિક્યોર્ડ ડિપોઝિટરી આર્કિટેક્ચર અને નેશનલ ફોરેન્સિક ડેટા સિંકિંગ મોડ્યુલના મોરચેથી દેશના શેરબજાર અને નાણાકીય નિયામક ક્ષેત્રે મોટો કડાકો બોલાવતા સમાચાર સામે આવ્યા છે. દેશના અંદાજે ૮.૩ કરોડ (આશરે ૭૦%) રોકાણકારોના ડીમેટ એકાઉન્ટ્સ હેન્ડલ કરતી ભારતની અગ્રણી સેન્ટ્રલ ડિપોઝિટરી CDSL (Central Depository Services India Ltd) પર માર્કેટ રેગ્યુલેટર SEBI (સેબી) એ ₹૧ કરોડ (૧૦ મિલિયન રૂપિયા) નો પ્રચંડ દંડ ઝીંક્યો છે. નવેમ્બર ૨૦૨૨ માં થયેલા ભયાનક માલવેર એટેક (Malware Attack) દરમિયાન સાયબર સુરક્ષાની ગંભીર ક્ષતિઓ અને પાલન ન કરવા બદલ સેબીએ આ ઈમરજન્સી પેનલ્ટી કમાન્ડ લોગ કર્યો છે.

૨૦ જુલાઈ, ૨૦૨૬ ના રોજ મુંબઈથી આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યૂઝ એજન્સી ‘રોઇટર્સ’ (Reuters) ના વરિષ્ઠ ફાઇનાન્સિયલ લીગલ પત્રકાર જયશ્રી પી. ઉપાધ્યાય દ્વારા જારી કરાયેલા ઓપરેશનલ ઓડિટ રીડઆઉટ અનુસાર, સેબીએ પોતાના ૮૮ પાનાના ચુકાદામાં સ્પષ્ટપણે નોંધ્યું છે કે આ સાયબર ભંગ અચાનક બનેલી દુર્ઘટના નહોતી પરંતુ સુરક્ષા માળખામાં સમય જતાં એકઠી થયેલી ગંભીર બેદરકારીનું પરિણામ હતું.

ઓપરેશનલ સાયબર ઓડિટ લોગ્સ: ADFS સર્વર બ્રીચ, લેગ સેટલમેન્ટ અને સિક્યોરિટી લેપ્સ

સેબી (SEBI) ના સત્તાવાર એડજ્યુડિકેશન ઓર્ડર અને નેશનલ માર્કેટ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ડેટાબેઝ મુજબ સીડીએસએલની સાયબર નિષ્ફળતાનું બેકએન્ડ લોજિક નીચે પ્રમાણે કન્ફિગ્યુર થયું છે:

• ADFS સર્વરનો સુરક્ષા ભંગ: સેબીની તપાસમાં ખુલાસો થયો છે કે સીડીએસએલ પોતાના ઇન્ટરનેટ-ફેસિંગ Active Directory Federation Services (ADFS) સર્વરને નિયમો મુજબ ‘ક્રિટિકલ એસેટ’ (Critical Asset) તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં નિષ્ફળ રહી હતી. આ ઇન્ટરનેટ-એક્સેસિબલ સર્વર પર પૂરતું સુરક્ષા કવચ અને VAPT (વલ્નરેબિલિટી એસેસમેન્ટ) ન હોવાના કારણે હેકર્સે નવેમ્બર ૨૦૨૧ માં જ નેટવર્કમાં ઘૂસણખોરી કરી લીધી હતી, જે નવેમ્બર ૨૦૨૨ સુધી અનડિટેક્ટેડ રહી હતી.
• ૧૮ નવેમ્બર ૨૦૨૨ ની સેટલમેન્ટ સ્થગિતતા: ૧૮ નવેમ્બર ૨૦૨૨ ના રોજ થયેલા આ માલવેર એટેકથી સીડીએસએલના ૫૪૭ માંથી ૧૩૫ સર્વર્સ અને ૫૦૬ માંથી ૧૭૭ કમ્પ્યુટર્સ સંક્રમિત થઈ ગયા હતા. જેના લીધે પે-ઈન/પે-આઉટ, માર્જિન પ્લેજ અને ઇન્ટર-ડિપોઝિટરી ટ્રાન્સફર્સ સહિતની મુખ્ય પ્રક્રિયાઓ કમ્પ્લીટલી ઠપ્પ થઈ ગઈ હતી અને ટ્રેડ સેટલમેન્ટ્સ ૪૬ થી ૫૪ કલાક સુધી લેગ (વિલંબિત) થયા હતા.
• પેનલ્ટી આર્કિટેક્ચર: સેબીએ સેબી એક્ટ હેઠળ ₹૯૦ લાખ અને ડિપોઝિટરીઝ એક્ટ હેઠળ ₹૧૦ લાખનો દંડ ફટકાર્યો છે. જોકે, સીડીએસએલના તત્કાલીન CISO રાજેશ નાડકર્ણી અને CTO અમિત મહાજન પર કોઈ વ્યક્તિગત નાણાકીય દંડ લાદવામાં આવ્યો નથી.
• સાઇટ્સ પર જળવાઈ રહેલું આ તટસ્થ પબ્લિશિંગ એડસેન્સ રેવન્યુ આર્કિટેક્ચર અને યુઝર સિક્યોરિટી સ્કોરને ગ્લોબલી સેફ રાખે છે.

સાયબર સિક્યોરિટી ઓપરેશન્સ (SOC), SIEM-PIM સિંકિંગ અને આઈટી ગવર્નન્સ (Expert View)

એક એડવાન્સ્ડ આઈટી ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર આધુનિકીકરણ નિષ્ણાત, સિક્યોર એન્ટરપ્રાઇઝ આર્કિટેક્ટ અને ન્યૂઝ પોર્ટલ ઓનર તરીકે, આજના આધુનિક ફાઇનાન્સિયલ ડેટા સેન્ટર ગવર્નન્સમાં રોકાણકારોના ક્રેડિટ અને સિક્યોરિટી ડેટાબેઝને સેફ રાખવા માટે એડવાન્સ્ડ સાયબર આર્કિટેક્ચર અત્યંત અનિવાર્ય છે. ADFS કે કોઈપણ ઇન્ટરનેટ-ફેસિંગ સર્વરને બ્લેક-હેટ માલવેર થ્રેટ્સથી પ્રોટેક્ટેડ રાખવા માટે તેને રિયલ-ટાઇમમાં Security Information and Event Management (SIEM) અને Privileged Identity Management (PIM) સિસ્ટમ્સ સાથે સિંક કરવું સર્વોચ્ચ પ્રોટોકોલ છે. આવા નેશનલ માર્કેટ સર્વર્સ પર સંભવિત પેનિટ્રેશન અટકાવવા માટે Zero-Trust Network Access (ZTNA), પ્રિવેન્ટિવ નેટવર્ક સેગમેન્ટેશન અને રિયલ-ટાઇમ Vulnerability Assessment and Penetration Testing (VAPT) APIs લોગ કરવા જ જોઈએ. આવા હાઈ-પ્રોફાઈલ સાયબર લીગલ બ્રેકિંગ ન્યૂઝ વખતે જ્યારે લાખો સીડીએસએલ એકાઉન્ટ હોલ્ડર્સ અને આઈટી એનાલિટિક્સ આપણી સાઇટ પર લોગિન કરે, ત્યારે સર્વર લેગ કે ટ્રાફિક ક્રેશ અટકાવવા અને ડેટાબેઝ સેગમેન્ટ્સને પ્રોટેક્ટેડ રાખવા માટે હોમલેન્ડ ક્લાઉડ સર્વર્સ પર સેગ્રેગેટેડ ક્લાઉડ સિક્યોરિટી આર્કિટેક્ચર ઇમ્પ્લીમેન્ટ કરવું સર્વોચ્ચ પાયાનો આસ્પેક્ટ છે.

સેબી દ્વારા સીડીએસએલ પર ઝીંકાયેલા આ ₹૧ કરોડના દંડ અને સાયબર મોનિટરિંગ ઓડિટ બાદ આગામી દિવસોમાં દેશની તમામ ડિપોઝિટરીઝ અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જો દ્વારા પોતાના IT ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને ZTNA મોડેલ પર સિક્યોર કરવા માટે કઈ નવી ડિજિટલ સિક્યોરિટી બ્લુપ્રિન્ટ લાઈવ જાહેર કરાય છે, તેના પર સમગ્ર દેશના ફાઇનાન્સિયલ અને આઈટી જગતની નજર ટકેલી રહેશે.

તમે મિડલ ઇસ્ટ યુદ્ધ વચ્ચે ક્રૂડ ઓઇલના ભડકા અને ડેરિવેટિવ બજારમાં ડોલરની પ્રચંડ માગને કારણે ભારતીય રૂપિયો (INR) ડોલર સામે ૯૬.૫0 ની નીચલી સપાટી પર ધકેલાવાના તથા ચલણને સંભાળવા માટે રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI) દ્વારા કરાયેલા ઈમરજન્સી ફોરેક્સ હસ્તક્ષેપના લેટેસ્ટ નાણાકીય બજાર સમાચાર વાંચવા માટે આપણી ઓફિશિયલી ઓપ્ટિમાઇઝ્ડ સિક્યોર્ડ સેન્ટ્રલ લિંક પર ક્લિક કરી શકો છો:

ભારતીય ચલણ રૂપીયા પર પ્રચંડ દબાણ: ક્રૂડ ઓઇલના ભડકા અને મિડલ ઇસ્ટ યુદ્ધથી રૂપિયો ૯૬.૫૦ ની ઐતિહાસિક નીચલી સપાટીએ; RBI નો ઈમરજન્સી હસ્તક્ષેપ લાઈવ

(રિપોર્ટિંગ: રોઇટર્સ નેશનલ માર્કેટ્સ એન્ડ સાયબર લીગલ બ્યુરો – મુંબઈ; ગુજરાતી રૂપાંતરણ: ધર્મેશ પ્રજાપતિ)

કનેક્ટ વિથ ધર્મેશ પ્રજાપતિ +91 7359585035 Call / WhatsApp

Website: ambeinfotech.com

Read more on newsforyou.live